دادند براى آنكه دانش را برگزيده بود ] . فضل العلم خير من فضل العبادة . [ فضيلت علم بهتر از فضيلت عبادت است ] . قال : اربع خلال « 1 » مفسدة : مجازاة الاحمق فانّه يصيّرك في مثل حاله ، و كثرة الذّنوب ، فانّ اللّه تعالى يقول : كَلَّا بَلْ رانَ عَلى قُلُوبِهِمْ ما كانُوا يَكْسِبُونَ « 2 » . و الخلوّ بالنّساء ، و الاستماع منهنّ ، و العمل برأيهنّ ، و مجالسة الموتى . قيل : يا رسول اللّه ، و من الموتى ؟ قال : الّذين أطغاهم الغنى و أنساهم الذّكر . قال : من ابتلى بالقضاء بين المسلمين ، فليعدل بينهم في لحظه و اشارته و مجلسه [ هر كه به قضاوت ميان مسلمانان مبتلا شود ميان آنها در نظر و اشاره و مجلس خويش برابرى نهد ] . قال : لا يقضي القاضي و هو غضبان . كان يكتب الى امرائه : إذا أبردتم الى بريدا فاجعلوه حسن الوجه ، حسن الاسم . قال : اضربوا الدّواب على النّفار « 3 » و لا تضربوها على العثار « 4 » [ فرمود : چهارپايان را اگر چموشى كنند تأديب كنيد ، ولى اگر لغزيدند و به زمين درافتادند اذيت ننمائيد ] . اذا غضب احدكم و كان قائما فليقعد ، و ان كان قاعدا فليضطجع . [ وقتى يكى از شما خشمگين شود اگر ايستاده است بنشيند و اگر نشسته است بخوابد ] . قال رجل من مجاشع : يا رسول اللّه ! أ لست أفضل من قومى ؟ فقال : ان كان لك عقل فلك فضل ، و ان كان لك خلق فلك مروّة ، و ان كان لك مال فلك حسب ، و ان كان لك تقي فلك دين . قال : ليس بخيركم من ترك دنياه لآخرته ، و لآخرة للدّنيا ، [ بهترين شما آن نيست كه دنياى خويش را براى آخرت خود واگذارد و نه آخرت خويش را براى دنيا واگذارد بهترين آن است كه از هر دو دنيا بهره بگيرد ] . و لكن خيركم من أخذ هذه و هذه . قال : ان قامت السّاعة على احدكم و فى يده فسيلة « 5 » ، فاستطاع ان يغرسها ،

--> ( 1 ) . خلال : خصال . ( 2 ) . سورهء مطففين ، آيه 13 و 14 : چنين نيست ، بلكه كردارشان بر دلشان زنگار شده است . ( 3 ) . النفار : چموشى . ( 4 ) . العثار : لغزيدن . ( 5 ) . فسيله : نهال خرما كه از ريشه كنده شود براى غرس در مكان ديگر و نيز قلمه‌اى كه از -